Onze (bewerkte) voeding heeft het zwaar te verduren; om te beginnen groeien ze op in de schoot van een onvruchtbare, uitgewoonde moeder aarde. Daarna worden ze met veel geweld door gigantische machines uit de grond geschept en in een even grote vrachtwagen gekieperd.

Deze zorgen er, dankzij het enorme gewicht, voor dat de aarde zo wordt aangestampt dat het uitdroogt en na een paar jaar keihard is geworden en nog nauwelijks gezonde voedingsstoffen bevat.Vervolgens ondergaan ze een aantal vervelende bewerkingen en worden ze ingevroren of in plastic verpakt. Met de bereiding krijgen ze dan de fatale nekslag. Maar het kan ook anders…

Er zijn veel manieren waarop we groente kunnen eten en bereiden: denk aan koken, wokken, bakken, frituren, rauw. Daar heb je ook verschillende pannen en apparaten voor. Wat is nou de beste of juist de slechtste manier? Ik zet ze voor je op een rijtje. Ik begin met wat volgens mij de slechtste manier is.

De magnetron

Jaren geleden was ik in Amerika. Daar zag ik hoe gerechten in in eetgelegenheden in de magnetron werden verwarmd, ontdooid of klaar gemaakt. Simpelweg omdat dat de gemakkkelijkste en snelste manier is. Maar steevast stond er ook een hek omheen en werd je middels kleine bordjes gewaarschuwd voor de gevaren van deze manier van bereiden.En terecht blijkt uit onderzoek. Uiteraard kan je ook heel veel informatie vinden dat het tegendeel beweert, maar dan gaat het vaak over mensen die belangen hebben, bijvoorbeeld de fabrikant. UIteindelijk komt het er op neer dat de radioactieve straling vrijwel alle gezonde voedingsstoffen in een product om zeep helpen.

Frituren & grillen

Ook frituren is om dezelfde reden niet het meest slimme om te doen. Om te frituren wordt gehard vet gebruikt die op hoge temperaturen wordt verwarmd en smelt, zo heet dat eveneens een groot deel van de voedingsstoffen in de olie verdwijnt. Nu zijn de doorgaans bewerkte producten toch al niet bedeeld met heel gezonde voedingsstoffen, zodat die ook niet verruineerd kunnen worden, maar samenvattend – gezond is het ook niet. Dat moge duidelijk zijn.

Hoewel je op internet veel leest dat grillen heel gezond is, kan ik me daar weinig bij voorstellen. Om te beginnen gebeurt grillen op hele hoge temperaturen, bovendien wordt met name het vlees lang aan die temperaturen bloot gesteld. Vaak is vlees (zeker bij barbecuen) helemaal zwart geblakerd als het op je bord ploft. En juist aan dat zwart geblakerde zie je hoe ongezond dat is. Dat heeft te maken met zogenaamde AGE’s en die zijn heel slecht voor je.

Bakken, wokken, en koken

Deze drie bereidingswijzen zijn – afgezien van fermenteren – van oudsher de meest gebruikte. Zij staan wat mij betreft ergens in de middenmoot. Om met koken te beginnen, daarbij gaat een vrij groot deel van de voedingsstoffen verloren, zeker als je kookt in veel water. Het verlies aan voedingsstoffen kan dan oplopen tot maar liefst 50%. Dat heeft alles te maken met de hoge temperaturen die er nodig zijn (100 graden). Datzelfde geldt natuurlijk voor wokken en bakken, waarbij bakken doorgaans wat langer duurt en op een iets lagere temperatuur gebeurt dan wokken wat op hogere temperaturen gebeurt, maar iets korter. Rechtsom of linksom, door deze hoge temperaturen gaat een groot deel van de gezonde voedingsstoffen verloren.

Stomen of fermenteren

Ga je voor de gezondste manier, dan kun je kiezen voor deze drie bereidingswijzen. Daarmee blijven de meeste gezonde voedingsstoffen bewaard of worden die juist aan het gerecht toegevoegd. Stomen is al een veel gezondere manier, zeker als je de groente kort stoomt, liefst op een wat lagere temperatuur. Dat er minder voedingsstoffen verloren gaan dan bij koken, komt vooral omdat de groente niet in het water zit, omdat water (zoals bij koken) veel (vooral wateropneembare vitaminen) opneemt. Je kan voor stomen een vergiet gebruiken, een opvouwbaar rekje of een stooomoven. De eerste twee hang je in een pan met een klein laagje water. Ik zelf gebruik een pan voor het water (niet teveel), een pan met gaatjes die daar precies op past en natuurlijk een deksel. Een stoomoven heb ik (nog) niet, maar die gaat er ooit wel komen.Fermenteren is een natuurlijk bereidingsproces waarbij bacteriën, schimmels en gisten gebruikt worden. Dit leidt ertoe dat er in wezen een nieuw voedingsproduct ontstaat, dat juist nog gezonder is dan het oorspronkelijke product (bijvoorbeeld witte kool). Overigens kan je bijna alle groente fermenteren. Dit heeft een gunstig effect op de darmen en weerstand én de groente blijft (nog) langer houdbaar.

Vet en olie

Je kan je voeding verzieken door het op veel te hoge temperaturen te verwarmen, maar ook door de verkeerde olie of vet te gebruiken. Ook dat heeft met bewerkt te maken en met welke temperaturen de olie kan verdragen. De meeste plantaardige olieen kunnen vaker op hogere temperaturen gebruikt worden (omdat de olie daar beter tegen kan, maar niet omdat dat gezonder is, zeker als je deze olie in de supermarkt hebt gekocht). Er zijn diverse natuurlijke, onbewerkte olieen of vetten voor handen die wel op opgere temperaturen verhit mogen worden: kokosolie of -vet, Ghee en roomboter. Deze drie gebruik ik meestal als ik wil bakken. De te hoge temperaturen zorgen ervoor dat de olie ‘bederft’.

Rauw

Maar het allerbeste voor onze gezondheid is het om groente en fruit rauw te eten. Op die manier krijg je alle vitamines en mineralen die in de sla of peer zitten bewaard.

Hoe kan je de groente (en fruit) nog meer verpesten?

Hoewel de meeste mensen (dat deed ik tot voor kort ook) de groente in de koelkast bearen, kan je het grootste deel van je groentes (uitgezonderd sla en andere groene bladgroentes kan je wel in de koelkast bewaren.

Ook het schillen van groente en fruit – een paar uitzonderingen na gelaten – is niet verstandig, omdat bij veel fruit en groente (appel, komkommer) de belangrijkste voedingsstoffen vlak onder deschil zitten, zoals antioxidanten en vezels.

Wassen

De meeste groentes en fruit kan je gewoon wassen (hoewel hetvaak geen zin heft om het te assen tegen de gif die er mogelijk opgespoten is), met een paar belangrjke uitzonderingen; de champignon bijvoorbeeld. Als je die met water wast, neemt hij dat vocht als een dolle op. Dit heeft een negatieve invloed op textuur (wordt slap) en smaak. Gebruik daarvoor een borsteltje.

Invriezen

Zelf vries ik bepaalde groente in, zodat ik altijd een voorraad gezonde groente in huis heb. Als je het echt langer houdbaar wil hebben, kook ze dan een paar minuten voor. Heb je groente over, pureer die dan en maak er soep van, die je dan weer inpakketjes in kan vriezen. Zo heb je een soepje voor de dorst.

 

 

Leave a Reply