Deze blog gaat over de bijna (door mij) vergeten hoofdzaak als het om gezondheid gaat. De laatste jaren heb ik veel blogs geschreven over gezonde voeding waar zo tussen neus en lippen door het woord ‘vezels’ werd genoemd en wellicht zelfs uitgelegd, maar vezels verdienen een eigen blog; sommige door mij genoemde gezondheidsvoordelen zouden niet waar zijn als vezels niet bestonden. Wat zijn het, waar zijn ze goed voor en waar kunnen we ze vinden?
https://www.youtube.com/watch?v=2WfVq-9JP40
https://www.youtube.com/watch?v=3bZSIic8KfQ
Hoe vaak hoor jij: ‘Je moet vezels eten, die zijn gezond?’ Gelukkig dat ik zojuist een E-book over deze gezondheidsbooster binnenkreeg, dus kan ik je uit de eerste hand vertellen waarom ze zo belangrijk zijn. Maar ook wat je aan een tekort aan vezels met jouw gezondheid doet en hoe je dat kan voorkomen. Sinds bewerkte voeding bijna geruisloos ons dagelijkse voedingspatroon is gaan overheersen, is het belang van vezels alleen maar groter geworden.Ā In deze blog zal ik je alles vertellen over vezels. Om te beginnen heb je drie soorten:

Welke vezels kennen we?

1. Wateroplosbare vezels

In het algemeen kan je zeggen dat vezels je spijsvertering vertragen als je water oplosbare vezels binnenkrijgt; dat komt omdat als vezels in water oplossen en zo in een soort gel veranderen waardoor de snelheid vertraagd wordt. Dat zorgt er voor dat je eerder een vol gevoel krijgt en dat je stoelgang van een betere kwaliteit is. Deze vezel-soort krijg je binnen via haver, bonen, noten, erwten wortels, appels en citroenen.

2. Vezels die niet in water oplossen

Deze vezels lossen niet op in water, waardoor ze sneller door je spijsvertering worden opgenomen. Deze vezels krijg je binnen via verschillende soorten graan (bijvoorbeeld tarwe, bruine rijst en gerst), (groene) bonen, wortelen en aardappels.Ā Niet oplosbare (niet-fermenteerbare) vezels zorgen ervoor dat de poep een goede structuur heeft. Ze werken als een spons en nemen vocht op als je ontlasting te nat is, waardoor het compacter wordt, en andersom als het te dik is, dat het zachter wordt.

3. Prebiotische vezels

Dan is er nog een derde soort, dat is de prebiotische vezel. Ook die is van groot belang voor je gezondheid. Dit is geen officiĆ«le categorie, maar verwijst wel naar bepaalde vezels die bekend staan als voeding voor goede bacteriĆ«n in je darmen. Omdat ze fermenteerbaar zijn, is een groot Ā deel van de oplosbare vezels prebiotisch, net als bepaalde niet oplosbare vezels.

Wat is (het nut van) fermenteren?

Waarom is dat zo belangrijk? Prebiotische vezels verteren niet in de dunne darm en worden alleen gefermenteerd en gegeten door goede bacteriƫn verderop in de darmen. Dis is super voor je microben als geheel want de meeste voeding worden verteerd lang voordat ze de dikke darm. Veel studies tonen aan dat prebiotica en probiotica super belangrijk zijn voor een gezonde darmflora, ze zorgen namelijk voor de integriteit van de darmbarriere en enzymvorming en helpen misschien zelfs om problemen in het hele maagdarm-stelsel te voorkomen.

Variatie

Je hoeft dus niet in de stress te schieten als je niet precies weet welke voeding welke vezels bevat; als je er simpelweg voor zorgt dat je zoveel mogelijk voedingsproducten met verschillende vezels binnenkrijgt, krijg je automatisch voldoende vezels van beide soorten binnen. Sommige prebiotische vezels staan bekend om hun positieve invloed op micro-bioom, onder andere inuline. Inuline is een type oplosbare vezel dat veel voorkomt in diverse groenten, niet wordt verteerd, maar direct doorgaat naar de darmen waar het als een prebioticum fungeert. Prebiotica helpen om het aantal goede bacteriƫn in ons spijsverteringsstelsel te voeden en te verhogen.

Microben

Microben zijn kleine beestjes die voor het grootste gedeelte bestaan uit bacteriƫn, maar ook uit schimmels, gisten, virussen en andere eencellige wezens. Samen vormen ze het microbioom. Het grootste gedeelte van het microbioom bevindt zich in ons spijsverteringsstelsel, met name in de dikke darm. Volgens mensen die het weten kunnen, zou je per dag ongeveer 25-38 gram vezels via je voeding binnen moeten krijgen, anderen vinden dat nog aan de lage kant. Die wetenschappers slaan nu alarm, omdat veel mensen wereldwijd nog niet eens aan de helft komen. Dat kan hele vervelende gevolgen hebben. Hoe schadelijk kan dat voor je lichaam zijn?

Welke vezels kunnen je waarmee helpen?

Spijsvertering

Wat betekenen vezels voor je gezondheid? Om te beginnen zorgt een voldoende hoeveelheid vezels per dag voor een goede spijsvertering en een goede stoelgang. Maar wat maar weinig mensen weten, voldoende vezels zorgt voor een verwijdering van toxines, oftewel een de-toxificatie. Het opruimen van al die troep uit je lichaam lukt alleen als je spijsvertering in een top conditie is. Vergeet niet, dat is geen overbodige luxe omdat vrijwel iedereen dagelijks via het water, de lucht, maar ook via (voornamelijk) bewerkte voeding een overload aan toxines binnenkrijgt.

Hormoonverstoring

Je zou misschien zelfs kunnen zeggen dat toxines het grootste gevaar is voor onze gezondheid, denk ook aan de (5G)-straling en straling van alle elektronische apparaten als computer, telefoon en tablets die we vrijwel dagelijks gebruiken, de chemicaliƫn die in rivieren en zeeƫn gedumt worden en de zware metalen, e-nummers en andere rotzooi die de industrie in je dagelijkse voeding verwerkt.

Hormoonverstoring is bijvoorbeeld een enorm en groeiend probleem in onze moderne samenleving dat wordt toegeschreven aan chemicaliƫn in producten die we dagelijks gebruiken zoals plastic, toevoegingen aan onze voeding en wasmiddelen, schoonheidsproducten, schoonmaakmiddel en ga zo maar door. Hormoonverstoring verwijst naar een disbalans in je hormoonsysteem wat kan leiden tot enorme lichamelijke schade zoals schade aan je immuunsysteem, voortplantingssysteem, neurologische schade, schade aan je hart- en bloedvaten en aan je metabolisch systeem.

Alzheimer, dementie en kanker

Bovendien wordt de kans op ouderdomsziektes als alzheimer en dementie, daarmee steeds groter. Dat betekent dat het niet alleen gaat om het zo veel mogelijk voorkomen van toxines in je lijf, maar ook om het zo snel mogelijk te verwijderen. Het verwijderen van alle toxine die je nu in je lichaam hebt is van levensbelang als je terug wilt naar een optimale gezondheid.

Vezels kunnen daar een zeer belangrijke rol bij spelen. Uit onderzoek blijkt dat deze voedingsstoffen een positief effect kunnen hebben op de werking van je nieren, je darmen en je lever. Dat alleen al zou je moeten motiveren daar direct mee aan de slag te gaan, maar er zijn meer redenen; het zorgt er namelijk ook voor dat je iets doet aan chronische ontstekingen. Een ontsteking is het antwoord van ons lichaam op ziekteverwekkers, bedreiging of een blessure.

Ontstekingen

De meeste ontstekingen zijn goed, dat betekent dat je lichaam met een probleem aan de slag gaat, het geneest zichzelf, maar bij chronische ontsteking ligt dat anders, dan houdt het je immuunsysteem continu in de vecht-modus. Dan heb je het al gauw over ernstige ziektes als kanker, hart- en vaatziektes en auto-immuunziektes. De oorzaak kan zijn slechte voeding, te weinig beweging, stress of te weinig (goede) slaap, maar in deze tijd is het vaker de eerder genoemdeĀ toxines.

Hart- en vaatziektes, diabetes, obesitas

Het is belangrijk om sowieso je inname van voedingsvezels te verhogen als je je immuunsysteem wil versterken, als je alles wat met het hart te maken heeft, een boost wil geven of als je nog geen trek hebt in ziektes als kanker, diabetes of obesitas. Dus vezels in het algemeen zal je al een heel eind op weg helpen. Maar diverse nieuwe studies wijzen uit dat bepaalde vezels ook een specifieke invloed kunnen hebben op bepaalde aandoeningen; zo hebben de vezels van Konjac, een klein, Aziatisch plantje een positief effect op je cholesterolgehalte.

Als je via je voeding veel (geraffineerde) suiker binnenkrijgt, kan je daar iets aan doen door producten met (met name water oplosbare) vezels te eten; die zorgen er immers voor dat je minder trek hebt en dus minder ongezonde producten eet of drinkt. Ook zorgen vezels er voor dat ze de opname van suiker vertragen, waardoor het gehalte aan bloedsuiker verbetert, wat insulineresistentie kan voorkomen. Dit heeft voordelen voor zowel Diabetes type 1 als type 2. Het verlaagt sowieso de kans dat je Diabetes krijgt.

Kanker

Alleen al vanwege het voorkomen van (chronische) ontstekingen, zijn vezels een goede optie tegen alle soorten kanker. Vanwege een optimale spijsvertering is het voor de hand liggend dat veel wetenschappers zich op darmkanker hebben gestort, waarbij veel studies een relatie zagen tussen de inname van vezels en een kleinere kans om darmkanker te krijgen. Nieuwere studies concluderen dat vezels op andere kankersoorten wel degelijk een positieve invloed hebben, bijvoorbeeld borstkanker en baarmoederkanker.

Samenvattend

Alles in het lichaam heeft met elkaar te maken; als je je immuunsysteem kunt versterken door gezonde(re), onbewerkte, natuurlijke voedingsproducten (dus met vezels), hebben alle organen van het lichaam daarmee te maken. Het is goed voor je darmen, je hart, je spijsvertering; als je je darmflora verpest, gaat dat ten koste van je immuunsysteem, etc. En uit diverse actuele studies blijkt nu ook dat vezels overal een positieve of negatieve rol spelen; krijg je genoeg (voeding)vezels binnen of te weinig? Het eerste heeft een positieve invloed op je algemene gezondheid, het tweede een negatieve. Uiteindelijk komt het op een ding neer: als je gezond oud wilt worden, kan je niet zonder voedingsvezels.

Variatie

Dat betekent in het kort dat je meer gevarieerde groente en fruit moet eten dan je nu misschien al doet, maar in ieder geval veel meer dan het Voedingscentrum adviseert. Dat lijkt onmogelijk, maar met een beetje creativiteit kom je een heel eind. Dat je ‘s avonds bij het diner een portie groente neemt, is voor iedereen begrijpelijk (ook al houdt niet iedereen zich zelfs maar aan het Gezondheidscentrum-advies), maar als je ‘s morgens begint met een smoothie met daarin diverse fruitsoorten (dan wel een apparaat gebruikt dat niet alleen de fruit uitperst, maar ook het vruchtvlees erin laat zitten), maar groentesoorten of een mix daarvan is ook een optie. Als je dan ‘s middags een lekkere salade klaarmaakt, met uiteraard weer variatie in soorten groente of fruit, en bij het diner meerdere groentesoorten gebruik, gaat je gezondheid met sprongen vooruit. Zet dan, ten slotte, overdag een kom met verschillende knobbelgroentes en fruit op tafel. Dan maak je het helemaal af.

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply